Jurek nosił świadectwo Boga w sobie

 
Sługa Boży Jerzy Ciesielski, człowiek głębokiej wiary, małżonek, ojciec, wykładowca uniwersytecki, który swoim życiem zanosił Boga.

Jerzy Ciesielski urodził się 12 lutego 1929 r. w Krakowie. Od najmłodszych lat przejawiał zainteresowanie naukami technicznymi, po wojnie podjął studia na wydziale Budownictwa Lądowego Politechniki Krakowskiej, gdzie w 1954 r. uzyskał dyplom inżyniera. W 1957 r. zawarł związek małżeński z Danutą Plebańczyk. Ślub odbył się w krakowskim kościele akademickim św. Anny, a udzielił go ks. Karol Wojtyła. Danuta i Jerzy mieli troje dzieci: Marię (1958), Katarzynę (1961) i Piotra (1962).

W 1966 r. Jerzy zetknął się z powstałym we Włoszech Ruchem Focolari (oficjalna nazwa to Dzieło Maryi). Jego członkowie starają się ukazywać współczesnemu światu, w jaki sposób chrześcijanin XX wieku ma żyć na co dzień Ewangelią, jak dążyć do osobistej świętości i do uświęcenia świata, a tym samym pomagać w spełnieniu się Chrystusowego pragnienia „aby wszyscy byli jedno”. Zarówno założenia, jak i metody Ruchu wzbudziły zainteresowanie Jerzego. Poznawszy je bliżej, zetknąwszy się z tymi, którzy przejęli się duchem tego Dzieła, stwierdził, że jest to „tak autentyczna miłość, że gdy się z tym spotka, nie można przejść obojętnie”. Uznał więc, że tam jest jego miejsce. W sierpniu 1969 r. współorganizował i uczestniczył w pierwszym Mariapoli (rekolekcje Ruchu Focolari) w Polsce, w Zakopanem. Jadąc do Sudanu, zatrzymał się w Rzymie i tam nawiązał kontakty z Ruchem. Nawiązał również kontakt w Bejrucie z osobami odpowiedzialnymi za to Dzieło na Bliskim Wschodzie. W głębokim przekonaniu o możliwościach tego Ruchu, zwłaszcza w zakresie działania na rzecz ocalenia wartości rodziny, zainicjował to Dzieło w Chartumie. Do powstającej tam grupy należeli, oprócz katolików, także protestanci i prawosławni Koptowie. Spotykano się co dwa tygodnie dla wymiany doświadczeń, pozwalającej lepiej poznać się wzajemnie, rozwiązać trudne problemy współżycia ze środowiskiem muzułmańskim. Jerzy swoją duchową dojrzałością, pogodą i spokojem zyskał sobie w tym gronie sympatię i szacunek.

W październiku 1968 r. Jerzy Ciesielski rozpoczął pracę jako wykładowca Uniwersytetu w Chartumie. Wkrótce sprowadził tam żonę i dzieci. 9 października 1970 r. zginął wraz z dwojgiem dzieci w katastrofie statku wycieczkowego na Nilu. Z tonącego statku zdołała się uratować najstarsza córka Marysia. W 1985 r. rozpoczął się proces beatyfikacyjny w uznaniu cnót heroicznych Jerzego Ciesielskiego. 17 grudnia 2013 r. – Ojciec Święty Franciszek zatwierdził dekret stwierdzający heroiczność cnót sługi Bożego Jerzego Ciesielskiego

Karol Wojtyła o Jerzym Ciesielskim

Podczas Mszy pogrzebowej:

Był zawsze człowiekiem głębokiej wiary, w wierze przyjmował całą prawdę Bożą, całe świadectwo Boga w sobie nosił z wyjątkową konsekwencją. Mówi Pismo, że ten kto wierzy, ma świadectwo Boga w sobie. Wierzył więc zarówno w to, co wyrażają słowa: „Pamiętaj, że jesteś prochem i w proch się obrócisz” i wierzył w to, co przypominają słowa dzisiejszej żałobnej liturgii, co powiedział Pan Jezus siostrze Łazarza – powiedział: „Ja jestem zmartwychwstanie i życie, kto wierzy we mnie, choćby i umarł, żyć będzie!”.

Jurek nosił świadectwo Boga w sobie. I to świadectwo przekazywał: przede wszystkim przekazywał swoim najbliższym; przekazywał to świadectwo obojgu: i Kasi i Piotrowi; obojgu, którzy odeszli od nas z Nim razem. Wiedział, że tego świadectwa Boga, które nosił w swej duszy, nie można chować pod korcem, że jest ono światłem i dlatego też dawał świadectwo. Jesteśmy pełni tej świadomości, że odszedł od nas człowiek, który dawał świadectwo. Odważę się powiedzieć: dawał wyjątkowe świadectwo. Było ono wyjątkowe także i dlatego, że nigdy nie mówił: ja daję świadectwo. A wszyscy wiedzieli, że je daje. I nigdy też nie mówił: ja dążę do świętości. A wszyscy wiedzieli, że dąży. Raz nawet mi to powiedział, ale nie tak: ja dążę. Powiedział: „chrześcijanin powinien dążyć do świętości”. Było to jeszcze przed II Soborem Watykańskim, który tę samą prawdę wyraził w swoim głównym dokumencie. Myśmy wszyscy o tym wiedzieli, że tak jest.

Wczoraj dostałem jeszcze jeden list od osoby bliskiej nam, która daleko za granicą dowiedziała się o tej śmierci. Niestety, nie zabrałem tekstu, więc powtórzę z pamięci. Pisze: „Rzadko kto tak jak On dążył do Boga”. I pisze dalej: „widziało się, jak z latami zmienia się Jego stosunek do ludzi. Jak staje się coraz bardziej serdeczny, coraz bardziej wrażliwy, coraz bardziej czuły, coraz bardziej opiekuńczy”.

My wszyscy, którzy patrzyliśmy na Niego z bliska, wiemy, że tak było. Wiemy, że to było Jego świadectwo, i wiemy, że tak odczytywał to świadectwo Boga, które w sobie nosił przez wiarę i które się musiało otworzyć na zewnątrz: w czynach… Swoją drogę do Boga pojmował jako radość i zarazem jako trud; jako trud zwyczajny, codzienny, nie tylko okolicznościowy czy odświętny. Wiarą przenikał wszystko: swoje życie osobiste, swoje powołanie życiowe, swoje powołanie do małżeństwa. Do końca życia nie zapomnę tych rozmów, które wtedy toczyliśmy ze sobą. Swoje powołanie zawodowe, swoje miejsce w środowisku i we wszystkich środowiskach. Nie zrażał się do ludzi; miał tak głęboką wiarę w Boga, że pozwalała Mu ona zawsze znajdować taki stosunek do ludzi, jakiego chce od nas Bóg.

Kardynał Karol Wojtyła – Wspomnienie o Jerzym Ciesielskim. (Tyg. Powsz., Nr 51-52, 1970)

Pragnę napisać o człowieku, który odszedł od nas w ostatnich miesiącach w tragicznych okolicznościach. Nawet najbliżsi przez parę tygodni nie znali tych okoliczności dokładnie i dopiero powrót żony i ocalałej córki Marysi, najstarszego dziecka Jerzego i Danuty Ciesielskich, pozwolił nam poznać w szczegółach katastrofę statku na Nilu, w której prócz Jerzego poniosło śmierć dwoje młodszych dzieci, Katarzyna i Piotr, w wieku dziewięć i siedem lat. Katastrofa miała miejsce około godziny 23 w piątek 9 października. Marysia wraz z drugą Polką, rówieśnicą, ocaliła się dzięki temu, że w czasie rozbicia statku, który gwałtownie zaczął tonąć, znajdowała się na górnym pokładzie, podczas gdy ojciec oraz dwoje młodszego rodzeństwa udali się już na spoczynek do kajut znajdujących się pod pokładem. Jerzy Ciesielski przebywał drugi rok w Chartumie w Sudanie jako visiting profesor, zaproszony przez wydział inżynieryjny tamtejszego uniwersytetu na trzy lata wykładów. Był docentem Politechniki Krakowskiej. Pierwszy raz wyjechał do Sudanu na rok akademicki 1969/70 sam, na obecny rok zabrał ze sobą żonę i troje dzieci. Po wypadku, który miał miejsce jak wspomniano w nocy z 9 na 10 października, długo trwały poszukiwania zaginionych  tak, że dopiero w dniu 23 listopada odbył się pogrzeb w Krakowie na cmentarzu Podgórskim.

O Jerzym Ciesielskim piszę dlatego, gdyż czuję głęboką potrzebę dania świadectwa o człowieku, na którego życie patrzyłem z bliska przez prawie dwadzieścia lat. Od czasu, kiedy był studentem politechniki, poprzez wszystkie te lata byliśmy w stałym kontakcie. Każdy etap tego kontaktu uświadamiał mi wciąż na nowo, w jaki sposób ten młody człowiek (w chwili śmierci liczył 41 lat) pojmuje życie i chrześcijaństwo i w jaki sposób wciela w to życie swoją wiarę. Można powiedzieć, że było to coś niezwykłego, dlatego m.in. że Jerzy widział w tym zwyczajną miarę swoich obowiązków. Kiedyś powiedział w taki właśnie sposób najzwyklejszy, że przecież obowiązkiem chrześcijanina jest dążyć do świętości. Było to jeszcze przed soborem, który sprawie powszechnego powołania do świętości poświęcił piąty rozdział konstytucji „O Kościele”. W niniejszym wspomnieniu to właśnie pragnę uwydatnić nade wszystko. Postać Jerzego Ciesielskiego kojarzy się w sposób szczególny z bogatą soborową problematyką powołania chrześcijańskiego. Zdaje się, że nie jestem jedynym z tych ludzi, którzy  po Jego nieoczekiwanym od nas odejściu  tak widzą Jego życie i postać. W przeddzień pogrzebu Jerzego otrzymałem list, z którego przytoczę tutaj kilka zdań: „Odkąd sięgnę pamięcią, było w Nim jedno pragnienie, jeden zryw  byle bliżej być Boga. Najdawniej były to czasem wzruszające dziecinne próby i metody, jakie sam wobec siebie stosował. W miarę czasu rósł, dojrzewał  a przy tym coraz więcej było w Nim czułości, widzenia drugiego człowieka, któremu chciał służyć, pomagać, bronić przed smutkiem”. Autorka zacytowanego listu pisze dalej: „zdaje się, że wszyscy powinni by zebrać swoje o Nim wspomnienia”. Czasem myślę, że życie Jerzego Ciesielskiego zasługuje na swoistą monografię. Trzeba by bardziej szczegółowo mu się przyjrzeć i utrwalić nie tylko poglądy tego współczesnego chrześcijanina, ale także ową metodę rozumienia i urzeczywistniania życiaa po chrześcijańsku.

Jerzy kochał życie, głęboko przeżywał jego rzeczywiste wartości, a równocześnie pojmował je stale jako zadanie postawione sobie przez Boga. Starał się jak najtrafniej odczytać treść tego zadania i jak najlepiej je urzeczywistnić. Sformułował to kiedyś jako umiejętność życia „w nadprzyrodzonej orientacji”. W orientacji tej właśnie znajdował podstawę zasadniczej afirmacji tego, co składało się na Jego życiowe powołanie. Nie było w Jego postawie wobec życia niepotrzebnego rozproszenia: jako elementy swego powołania przyjmował wszystko to, co w danych warunkach wypadało Mu czynić czy przeżywać. Stwarzało to zawsze konkretną miarę Jego zaangażowania i ułatwiało współżycie z bliźnimi. Sam zresztą starał się o to, ażeby współżycie to ułatwiać. Szukał kontaktu z ludźmi, nie stwarzał wobec siebie izolacji. Był człowiekiem środowiska, był poniekąd tym, co wyraża się we francuskim określeniu „chef naturel”, ale zdolność kierowania umiał obracać na pożytek innych. Jak długo pamiętam, zawsze to w Nim tak było, chociaż z biegiem czasu nabierało coraz dojrzalszych konturów. Świadczy o tym także przytoczony urywek listu.

Jerzy przed wstąpieniem na politechnikę kończył jeszcze Studium Wychowania Fizycznego. Miał wybitne uzdolnienia sportowe i kwalifikacje instruktorskie. Kiedy przekazywał innym technikę pływania czy jazdy na nartach, wówczas odczuwało się, że chce im na tej drodze przekazać nie tylko ową technikę, ale jakiś swój świat wartości i umiłowań.

Z pewnością bardzo kochał przyrodę. Wiele przemierzyliśmy razem dróg wodnych i górskich, pieszo czy na nartach zimą. Jest to zarazem ów nieodzowny odpoczynek dla ludzi intensywnej pracy umysłowej. W takim obcowaniu z przyrodą nabiera szczególnego znaczenia nie tylko ludzka wrażliwość na jej piękno, na wymowę ośnieżonych lasów na zboczach górskich czy głębokiej tafli jezior – ale także pewna sprawność, która warunkuje i umożliwia jakąś intymną bliskość z „łonem natury”.

I oto ten człowiek tak bardzo otwarty w stronę widzialnej piękności świata, tak bardzo nim zafascynowany, z całą rosnącą wciąż dojrzałością zwracał się do wewnątrz. To chrześcijańskie „redeamus ad cor” towarzyszyło Mu nieustannie. Wyczuwało się bez trudności, że jest to jakiś zasadniczy nurt, poza którym właściwie nigdy nie toczy się Jego życie. Lubił się modlić, chętnie korzystał z każdej po temu sposobności. Każdego musiał zastanawiać Jego stosunek do Mszy świętej. Czasem tę Mszę świętą odprawialiśmy w drodze, w głębi lasu lub nad brzegami jeziora, przeżywając wspólnie owo przedziwne przenikanie tajemnicy Odkupienia w tajemnicę Stworzenia. Jerzy z takim samym zawsze zaangażowaniem służył do Mszy św. Można też chyba przyjąć, że liturgia była szczególnym źródłem, z którego czerpał. Byłem świadkiem tego, jak sposobił się do małżeństwa, rozważając liturgię tego sakramentu; jak w oparciu o liturgię Chrztu św. przeżywał chrzest swoich dzieci, a także i tych dzieci, których rodzice poprosili Go, aby był ich ojcem chrzestnym. Wielokrotnie zaś był o to proszony, widział w tym również swoje chrześcijańskie zadanie. Był, jak powiedziano, człowiekiem środowiska. Środowisko rodziny – nie tylko własnej – uważał za podstawową część powołania chrześcijańskiego, i z całą świadomością pracował nad jego kształtowaniem.

Wiele godzin w życiu poświęciliśmy rozmowom na temat małżeństwa jako sakramentalnej drogi powołania dwojga ludzi. Jerzy nigdy nie wątpił w to, że jest to Jego droga. Wiedział także, że jest to droga wielu Jego rówieśników. W tym, jak przeżywał ich małżeństwa, było coś z zaangażowania we własne powołanie. Patrząc na to, jak sam przygotowywał się do małżeństwa, jak myślał o tej sprawie w życiu innych ludzi, zwłaszcza swoich bliskich, można było urobić sobie właśnie to przekonanie, że małżeństwo i życie rodzinne jest powołaniem chrześcijanina. Całe egzystencjalne bogactwo tej rzeczywistości, która nosi nazwę „sakrament małżeństwa”, otwierało się tutaj jako treść przeżycia i doświadczenia, jeszcze zanim powstał ów soborowy rozdział o powołaniu małżeństwa i rodziny w konstytucji „O Kościele w świecie współczesnym”. Jerzy zastosował tutaj w całej pełni swoją zasadę „nadprzyrodzonej orientacji”, która pozwalała Mu wszystkie wartości życia widzieć w najpełniejszym wymiarze. Nie zapomnę tego wieczora, gdy wrócił z Tyńca, gdzie na modlitwie i w skupieniu przygotowywał tę swoją wielką, życiową decyzję. Tak bardzo prosto i bardzo konkretnie rozumiał współpracę z Łaską: wybór drogi swego powołania, wybór towarzyszki życia – to wszystko poszedł rozważyć przed Bogiem. Wiedział, że trzeba Bogu pozwolić działać w sercu, w głębi najbardziej własnych działań, planów i zamierzeń. O swej towarzyszce życia wiedział od tego dnia z całkowitym przekonaniem, że to właśnie ją Pan Bóg stawia na drodze jego życia, że Mu ją daje.

Chodzi właśnie o ten wymiar działania, o ten wymiar decyzji, który tutaj zaledwie możemy naszkicować. Ale nawet taki szkic już tłumaczy, dlaczego o życiu Jerzego trzeba dawać świadectwo, dlaczego różni ludzie odczuwają potrzebę myślenia i mówienia o Jego życiu. Poza tym małżeństwo i rodzina zajmowały Go zawsze jako problem. Dla mnie rozmowy z Jerzym na ten temat stanowiły jedno ze źródeł inspiracji. ‚Studium „Miłość i odpowiedzialność” powstawało na marginesie tych, między innymi, rozmów.

Drugim częstym tematem rozmów była praca zawodowa. Chodzi o pracę rozumianą w całej jej specyfice, w całej precyzji tego stosunku do przedmiotu, jaki niesie z sobą technika. Ale chodzi równocześnie o pracę, jako prawidłową komponentę życia osobistego i rodzinnego, życia w środowisku pracy (to pamiętają najlepiej ludzie tego środowiska). Wreszcie chodzi o pracę jako komponentę powołania chrześcijańskiego. Jerzy czuł się dobrze w swoim zawodzie, umiał w nim odkrywać istotne wartości, umiał także czynić ją miarą powinności zaangażowania. A jeśli dla niej znajdował także miejsce w swoim sercu, to była w tym jakaś tajemnica życia wewnętrznego i tego oddania Bogu, które w sobie podtrzymywał i rozwijał z dnia na dzień. Odnosiło się wrażenie, że praca: technika, studia, dydaktyka – to wszystko jest jakąś pochodną innej pracy. Była to praca nad sobą, nad niepowtarzalnym tworzywem własnego „Ja”, które zostało Mu dane i zadane. Łatwo się było dopatrzeć pewnej analogii a także interakcji pomiędzy tymi dwoma zakresami. I to właśnie dzięki temu o pracy Jerzego Ciesielskiego trzeba myśleć jako o szczególnej twórczości.

Ci, którzy znają bliżej Jego pracę zawodową mogliby rozszerzyć tę informację od swojej strony. Ja pragnę tylko uwydatnić, że u podstaw tamtej stała wieloraka praca nad sobą: wytrwała, cierpliwa, spokojna i systematyczna, czasem uporczywa, daleka od efekciarstwa, rzetelna. Taki był i tak dojrzewał. Autorka zacytowanego listu pisze: „…bo Panu Bogu widać bardziej była potrzebna Jego śmierć niż życie tutaj. I może trzeba to odczytać do końca”.

Był człowiekiem Eucharystii. Był człowiekiem Słowa Bożego. Cenił szczególnie głębokie naświetlenie prawdy w tym Słowie zawartej. Widać było, że ma zawsze swój własny do niej stosunek – i za wszystko, co ten stosunek pogłębiło i rozświetliło nową myślą, był wdzięczny. Myślę, że życie tego człowieka trzeba rozważać pod kątem uczestnictwa w trojakim posłannictwie Chrystusa: kapłańskim, prorockim i królewskim, jak to przypomniał sobór. Bo w ogóle tak trzeba patrzeć na życie chrześcijanina w Kościele. Nauka Ewangelii, przypomniana w naszych czasach przez sobór, jest miarą życia chrześcijan:

„…posłannictwo Kościoła w świecie wypełniają świeccy przede wszystkim przez zgodność życia z wiarą, dzięki czemu stają się światłością świata; przez rzetelność w każdym zajęciu, dzięki której pociągają wszystkich do umiłowania prawdy i dobra, a wreszcie do Chrystusa i Kościoła i przez miłość braterską, dzięki której, biorąc udział w życiu, pracach, cierpieniach i dążnościach swych braci, powoli i niepostrzeżenie przygotowują serca wszystkich na działanie Łaski zbawczej i przez pełną świadomość swej roli w budowaniu społeczeństwa, dzięki której z chrześcijańską wielkodusznością starają się wypełniać swoje czynności domowe, społeczne i zawodowe, tą drogą ich sposób postępowania przenika powoli środowisko, w którym żyją i pracują”. (Z dekretu „O apostolstwie świeckich”, III, 13). .

W czasie soboru, gdy rozważano problematykę apostolstwa świeckiego, gdy tworzono konstytucję „O Kościele w świecie współczesnym”, nieraz myślałem o Jerzym. Odruchowo prawie szukałem potwierdzeń w Jego życiu. Dzisiaj, pisząc te wspomnienia, odczytuję na nowo szereg tekstów, spośród których jeden tutaj przytoczyłem. I wydaje mi się, że to życie i słowa dobrze przystają do siebie.

MODLITWA O BEATYFIKACJĘ SŁUGI BOŻEGO JERZEGO CIESIELSKIEGO – OJCA RODZINY

Boże nasz, w Trójcy Świętej Jedyny, w wielkiej miłości do całego stworzenia zesłałeś swego Syna, by dał nam przykład życia i świętości – bądź uwielbiony na wieki. Cześć i chwała Twojemu Imieniu niech będą głoszone światu, a Święta Rodzina z Twoim Jednorodzonym Synem niech błogosławi wszystkie rodziny chrześcijańskie.

Dziękujemy Ci, o Boże, za to, że przez życie i po ludzku tragiczną śmierć Twego Jerzego i jego dzieci okazałeś nam męża sprawiedliwego, ojca rodziny a zarazem naukowca, inżyniera i wychowawcę młodzieży – chrześcijanina XX wieku.

Boże, źródło wszelkiej świętości i niewypowiedzianej dobroci, spraw, prosimy Cię, aby Kościół zaliczył go do grona swoich świętych. Wejrzyj na jego synowską wiarę, życie modlitwy i umiłowanie Eucharystii. Pomnij, jak swą otwartą postawą wobec bliźniego służył człowiekowi dla chwały Twojej i Matki Twego Syna. Jego dążenie do Ciebie, Boże, przez ustawiczną pracę nad sobą, jest dla katolików świeckich – mężów i ojców, żon i matek – przykładem do naśladowania.

Boże, w swym miłosierdziu spraw, by Jerzy był przed Tobą orędownikiem naszych zmagań życiowych.

Królowo Rodzin, przyczyń się do chwały Sługi Bożego Jerzego Ciesielskiego, i jako Pośredniczka Łask wspomagaj go w orędownictwie u Boga Ojca naszego. Amen.

Imprimatur

Kraków, dnia 18 kwietnia 1986 r., L.dz. 109/86

Ks. Jan Dyduch + Stanisław Smoleński

kanclerz wikariusz generalny

Informacje o uzyskanych łaskach za wstawiennictwem Sługi Bożego Jerzego prosimy zgłaszać pisemnie lub ustnie w Kurii Metropolitalnej w Krakowie, ul. Franciszkańska 3.

Regulamin(500)