Op weg naar een meer volwassen eenheid: de boodschap van paus Leo XIV aan de Focolari

De Heilige Vader roept op om het charisma van Chiara Lubich met waarheid en moed te vernieuwen en herinnert eraan dat we een „volk van vrede“ moeten zijn in een wereld die geteisterd wordt door verdeeldheid en oorlogen.

De komst van paus Leo XIV werd begroet met een warm applaus van de 320 deelnemers aan de Algemene Vergadering van de Focolarebeweging, die in het Vaticaan in audiëntie werden ontvangen. “Met dat applaus”, vertelde de nieuw gekozen co-president, Roberto Almada, “wilden we onze vreugde uitdrukken. Ik was onder de indruk van zijn dankbare en bemoedigende blik naar alle leden van de Beweging: priesters, gezinnen, jongeren, focolarini”.

Vanaf het begin vestigde paus Leo XIV de aandacht op de wortel van het charisma: “Ieder van jullie is aangetrokken door het charisma van de dienares van God Chiara Lubich”. Eenheid, zo benadrukte hij, blijft de kern van de gave die de Heilige Geest vandaag aan de Kerk en de wereld schenkt.

Een volk van vrede, geroepen om een dam te vormen tegen geweld en haat

Het thema van de vrede kwam nadrukkelijk naar voren in de toespraak van de Heilige Vader. Hij erkende dat „God zich in de afgelopen decennia, ook door jullie, een groot volk van vrede heeft voorbereid”, dat vandaag geroepen is „om een tegenwicht en een dam te vormen tegen de vele zaaiers van haat die de mensheid terugvoeren naar vormen van barbarij en geweld”. Deze woorden bevestigden het werk van de Assemblee, die heeft nagedacht over hoe men effectiever kan bijdragen aan het herstellen van sociale banden, het overwinnen van polarisaties en het bevorderen van dialoog en broeder- schap in de gebieden waar de Beweging aanwezig is.

Margaret Karram, die tot presidente van de Beweging is herkozen, zei hierover: “De paus heeft nogmaals benadrukt dat er vandaag de dag, meer dan ooit, behoefte is aan eenheid in een verdeelde en door oorlog verscheurde wereld. Hij heeft de noodzaak om onze roeping tot broederschap intenser en beter na te leven nog meer centraal gesteld. Wat mij ook opviel, was de dankbaarheid van de paus voor het werk van de Beweging op oecumenisch en interreligieus gebied en op andere terreinen.”

De verantwoordelijkheid in de fase na de stichting

Een bijzonder veelzeggende passage betrof het historische moment dat de Beweging momenteel doormaakt. Paus Leo XIV herinnerde eraan dat: “aan jullie de verantwoordelijkheid is toevertrouwd om het charisma van jullie Beweging levend te houden in de post-oprichtingsfase”, een fase die niet eindigt met de generatie die onmiddellijk volgt op de stichtster, maar die “zich ook verder uitstrekt”. Hij nodigde de Beweging uit om met helderheid en eerlijkheid onderscheid te maken tussen wat tot de essentiële kern van het charisma behoort en wat in de loop van de tijd kan veranderen.

Hij zei duidelijk dat het noodzakelijk is te onderscheiden “welke aspecten van jullie gemeenschapsleven en van jullie apostolaat essentieel zijn, en daarom behouden moeten blijven” en “welke instrumenten en praktijken, hoewel al lang in gebruik, niet essentieel zijn voor het charisma… of problematische aspecten hebben vertoond en daarom moeten worden losgelaten”.

De woorden van de Heilige Vader over transparantie – „voorwaarde voor geloofwaardig- heid” en een recht van iedereen omdat het charisma een gedeelde gave is – hebben een richting die al in de Algemene Assemblee was uitgekristalliseerd, bevestigd en kracht bijgezet. Een beweging met meer medeverantwoordelijkheid is de noodzakelijke stap om vandaag de eenheid te beleven.

Een proces van gezamenlijke vernieuwing: de richtlijnen voor de komende vijf jaar (2026–2031)

De reflectie over de uitdagingen en kritieke punten die door de Algemene Assemblee op gang is gebracht, heeft aangetoond dat aan de basis van veel problemen van de beweging vandaag de dag de noodzaak ligt van een rijper begrip van de eenheid, de kern van het charisma van Chiara Lubich. Daarom is op alle niveaus een proces van herover- weging en verdieping op gang gebracht.

In dit kader wordt bedoeld: werken aan het overwinnen van verdeeldheid en polarisatie door middel van de inzet van de Focolaregemeenschappen die in de verschillende regio’s en in de ‘periferieën’ van de wereld leven, in samenwerking met allen die het evangelische principe van eenheid delen door middel van dialoog en samenwerking; het ondersteunen van netwerken die zich inzetten voor vredesbevordering en opvoeding tot geweldloosheid; een integrale visie te ontwikkelen op de zorg voor de planeet en de mensen; gezinnen en gemeenschappen te versterken als plaatsen van nabijheid en wederzijdse steun. Daarnaast is het essentieel om een ethisch en verantwoord gebruik van technologieën en kunstmatige intelligentie te bevorderen, waarbij alle generaties worden betrokken, en de bijdrage van jongeren en de rijkdom die voortkomt uit de ontmoeting tussen verschillende ervaringen en gevoeligheden te waarderen.

Met een aanpak die gebaseerd is op de kwaliteit van relaties, transparantie, participatie en gedeelde verantwoordelijkheid, hernieuwt de Beweging haar toewijding om ervoor te zorgen dat elke plek een ruimte voor ontmoeting en samenwerking wordt, ten dienste van het algemeen welzijn en de vrede.